Γιατί τα στεγαστικά στατιστικά δεν λένε όλη την αλήθεια στην Κύπρο

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας και της Eurostat, η Κύπρος εμφανίζεται ως μια από τις πιο άνετες χώρες της Ευρώπης όσον αφορά τη στέγαση. Ωστόσο, η πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες είναι διαφορετική.

Ενώ η παραγωγή νέων κατοικιών υπερβαίνει τη δημιουργία νέων νοικοκυριών και οι δείκτες στεγαστικής επιβάρυνσης είναι χαμηλοί, πολλοί νέοι παραμένουν στο σπίτι των γονέων, ζευγάρια αναβάλλουν τη δημιουργία οικογένειας και εργαζόμενοι δυσκολεύονται να βρουν κατοικία κοντά στην εργασία τους.

Η απόκλιση αυτή οφείλεται στο ότι οι δείκτες μετρούν ποσότητες και όχι πρόσβαση. Μετρούν την κατοικία ως αριθμό μονάδων, όχι ως βασική αστική και κοινωνική υποδομή.

Ένα σημαντικό μέρος του οικιστικού αποθέματος παραμένει κενό ή χρησιμοποιείται περιστασιακά, ενώ πολλές κατοικίες είναι χαμηλής ενεργειακής ποιότητας. Επιπλέον, η παραγωγή νέων κατοικιών συχνά δεν εξυπηρετεί τις ανάγκες του μόνιμου πληθυσμού, καθώς πολλές μονάδες αγοράζονται από ξένους ή χρησιμοποιούνται για βραχυχρόνια μίσθωση.

Ο δείκτης housing cost overburden δεν καταγράφει όσους δεν έχουν αποκτήσει κατοικία ή καθυστερούν να δημιουργήσουν νοικοκυριό λόγω κόστους. Τα νέα νοικοκυριά συγκεντρώνονται στα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, ενώ τα ενοίκια αυξάνονται ταχύτερα από τους μισθούς.

Ένα ποσοστό 20-25% των νέων νοικοκυριών δεν μπορεί να καλυφθεί από τις τιμές της αγοράς χωρίς υπέρμετρη επιβάρυνση. Αυτό το κενό δεν αποτυπώνεται συστηματικά.

Απαιτείται ένας σταθερός μηχανισμός που να παρακολουθεί δείκτες πραγματικής πρόσβασης στη στέγη, καθυστερημένης δημιουργίας νοικοκυριών και βιωσιμότητας κατοίκησης. Η δημιουργία ενός Παρατηρητηρίου Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης θα μπορούσε να καλύψει αυτό το κενό.