Great Sea Interconnector: Γεωπολιτικοί κίνδυνοι και προκλήσεις

Το Great Sea Interconnector (GSI), ένα φιλόδοξο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Κρήτης, αντιμετωπίζει στασιμότητα και εμπόδια. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι οικονομικές διαφορές και οι ερευνητικές ενέργειες θέτουν σε κίνδυνο την ολοκλήρωσή του.

Το έργο, που χρηματοδοτείται από την ΕΕ με 657 εκατ. ευρώ, στοχεύει στην ενεργειακή διασύνδεση της Κύπρου. Η παραγωγή καλωδίων από τη Nexans έχει σημειώσει πρόοδο, αλλά οι βυθομετρικές έρευνες έχουν παγώσει λόγω τουρκικών παρεμβάσεων. Το κόστος αναμένεται να ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, ενώ η ολοκλήρωση το 2030 είναι αβέβαιη.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διερευνά πιθανές παρατυπίες στη διαχείριση κονδυλίων από τον προηγούμενο φορέα EuroAsia Interconnector. Το γεωπολιτικό ρίσκο, ιδίως οι τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, υποτιμήθηκε σημαντικά. Τουρκικά πολεμικά πλοία εμπόδισαν έρευνες το 2024.

Το Υπουργείο Οικονομικών της Κύπρου εκφράζει επιφυλάξεις για τη βιωσιμότητα του έργου και αρνείται πληρωμές. Υπάρχουν διαφωνίες για αποζημιώσεις μεταξύ ΡΑΕΚ και ΑΔΜΗΕ. Η Κύπρος στρέφεται σε ΑΠΕ ως εναλλακτική λύση.

Η ΕΕ πιέζει για τη συνέχιση του GSI, αλλά η αντιμετώπιση του γεωπολιτικού ρίσκου είναι κρίσιμη για την επιτυχία του έργου. Διαφορετικά, το GSI μπορεί να ματαιωθεί.