Η ενεργειακή στρατηγική της Τουρκίας και οι προκλήσεις για την Κύπρο

Η Τουρκία επιδιώκει την ενίσχυση της ενεργειακής της αυτονομίας και την ανάδειξή της σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο μέσω μιας πολυδιάστατης στρατηγικής. Αυτή περιλαμβάνει επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, πυρηνική ενέργεια και αγωγούς φυσικού αερίου.

Η τουρκική πολιτική περιλαμβάνει παρενοχλήσεις σε ερευνητικές δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο, μετατρέποντας την ενέργεια σε εργαλείο διπλωματικής πίεσης.

Στόχος είναι η μείωση των εισαγωγών φυσικού αερίου στο 18,9% έως το 2025 και η σημαντική αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος από φωτοβολταϊκά και αιολικά. Η πρώτη κλιματική νομοθεσία της Τουρκίας στοχεύει στην κλιματική ουδετερότητα έως το 2053.

Η Τουρκία έχει εξασφαλίσει πηγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών όπως ο TurkStream και ο TANAP. Το κοίτασμα Sakarya αναμένεται να καλύψει το 30% της κατανάλωσης φυσικού αερίου των τουρκικών νοικοκυριών έως το 2026.

Η Τουρκία χρησιμοποιεί την ενέργεια για γεωπολιτική επιρροή, μέσω του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», αμφισβητώντας τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας.

Η Κύπρος αντιμετωπίζει προκλήσεις από τις τουρκικές αμφισβητήσεις στην ΑΟΖ της. Παρά τις προκλήσεις, η Κύπρος συνεχίζει το ενεργειακό της πρόγραμμα, επιδιώκοντας συνεργασίες και τη δημιουργία ηλεκτρικών διασυνδέσεων.

Η Κύπρος είναι το μοναδικό κράτος μέλος της ΕΕ σε ενεργειακή απομόνωση, αλλά η ηλεκτρική διασύνδεση GSI αναμένεται να βελτιώσει την αγορά ηλεκτρισμού.

Η Κύπρος αποκτά διαμετακομιστικό ρόλο μέσω των ηλεκτρικών διασυνδέσεων GSI και IMEC, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.

Απαιτείται συντονισμένη παρέμβαση της ΕΕ προς την Τουρκία για την άρση των εμποδίων στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων της Κύπρου και για τις διασυνδέσεις της με το δίκτυο της ΕΕ.