Κίνδυνος για την αναθεώρηση του Συντάγματος;

Η προτεινόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος στην Ελλάδα αντιμετωπίζει νομικές και πολιτικές προκλήσεις, σύμφωνα με την νομικό Τζούλια Ηλιοπούλου-Στράγγα.

Ένα νομικό ζήτημα αφορά το τι συμβαίνει εάν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση μετά τις επόμενες εκλογές. Θα εξακολουθούσε να ισχύει η πρόταση αναθεώρησης; Αυτό εξαρτάται από την ερμηνεία του άρθρου 110 του Συντάγματος.

Η γραμματική ερμηνεία υποδηλώνει ότι η πρόταση θα ακυρωθεί εάν διαλυθεί η επόμενη Βουλή λόγω αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης. Μια τελολογική ερμηνεία, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η «επόμενη Βουλή» σημαίνει μια Βουλή που μπορεί αντικειμενικά να ενεργήσει ως Αναθεωρητική Βουλή.

Πολιτικά, η επιτυχία της αναθεώρησης εξαρτάται από τη συνεργασία μεταξύ της κυβέρνησης (ΝΔ) και της αντιπολίτευσης (ΠΑΣΟΚ), ιδίως σε θέματα όπως η ποινική ευθύνη των υπουργών (άρθρο 86). Εάν η αντιπολίτευση δεν συμβάλει στην έγκριση της πρότασης με 180 ψήφους στην παρούσα Βουλή, θα απαιτηθούν 180 ψήφοι στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή, κάτι που είναι αβέβαιο.

Η απόφαση 11/2003 του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) θέτει προϋποθέσεις για τη δέσμευση της Αναθεωρητικής Βουλής από τις κατευθύνσεις της προτείνουσας Βουλής, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού του σκοπού της αναθεώρησης.

Η Τζούλια Ηλιοπούλου-Στράγγα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η επικείμενη πρόταση αναθεώρησης κινδυνεύει να αποτύχει για πολιτικούς λόγους, υπογραμμίζοντας τη σημασία της επίτευξης 180 ψήφων στην Αναθεωρητική Βουλή για την αποφυγή της ακύρωσης της διαδικασίας.

Τζούλια Ηλιοπούλου-Στράγγα
Ομοτ. Καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ