Realpolitik και η «Αγρια Δύση» στις Διεθνείς Σχέσεις

Ο Γ.Χ. Παπαγεωργίου αναλύει την αμφισβήτηση των διεθνών κανόνων και την άνοδο της realpolitik, με αφορμή την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα. Επισημαίνει τις αντιδράσεις και τις επιπτώσεις για μικρές χώρες όπως η Ελλάδα.

Η αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του αλλάζει τις ισορροπίες στις διεθνείς σχέσεις. Οι αντιδράσεις επικαλούνται τον σεβασμό της διεθνούς νομιμότητας, αμφισβητώντας τους κανόνες που οικοδομήθηκαν τα τελευταία 75 χρόνια.

Η Κίνα απάντησε ότι θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά της στη Βενεζουέλα με νομικά μέσα. Οι κανόνες συχνά αντανακλούν συσχετισμούς ισχύος, όπως φάνηκε με την υπόθεση της Κύπρου, η οποία παραβιάζει το Δίκαιο εδώ και 50 χρόνια.

Η επιστροφή στη «διπλωματία των κανονιοφόρων» ανησυχεί ιδιαίτερα μικρές χώρες όπως η Ελλάδα. Η στρατηγική αξία της Ε.Ε. είναι θεμελιώδης, παρά τις ατέλειες της. Η Ε.Ε. βασίζεται στους κανόνες δικαίου και χωρίς αυτούς κινδυνεύει να διαλυθεί.

Η Ε.Ε. και η Ελλάδα τάχθηκαν στο πλευρό των ΗΠΑ, υιοθετώντας την realpolitik, η οποία υποτάσσει οποιαδήποτε άλλη προτεραιότητα στο εθνικό συμφέρον. Όμως, τα συμφέροντα μεταβάλλονται. Η Ευρώπη βλέπει στις ΗΠΑ τον αμυντικό εταίρο και τον προμηθευτή εξοπλισμού. Τι θα γίνει όμως με την υπόθεση της Γροιλανδίας, την οποία οι ΗΠΑ «χρειάζονται»;

Η σύνδεση με τα αμερικανικά συμφέροντα μέσω του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου αποτελεί εχέγγυο για την Ελλάδα στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Αλλά τι θα συμβεί εάν αυτά τα θέματα τεθούν σε διαπραγμάτευση με την Αρκτική, την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή ή την Ταϊβάν;

Η διαχείριση των εθνικών συμφερόντων δεν μπορεί να υποταχθεί στην κατάργηση της διεθνούς νομιμότητας. Μακροπρόθεσμα, η Ελλάδα και η Ευρώπη θα χάσουν από μια τέτοια εξέλιξη. Διότι άλλο η Realpolitik και άλλο η Αγρια Δύση.