Το πρόγραμμα «Atoms for Peace» και οι βάσεις για τα πυρηνικά του Ιράν

Η αμερικανική στρατιωτική επίθεση στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έφερε τον Ντόναλντ Τραμπ αντιμέτωπο με μια κρίση που οι Ηνωμένες Πολιτείες άθελά τους έθεσαν σε κίνηση πριν από δεκαετίες, παρέχοντας στην Τεχεράνη τους σπόρους της πυρηνικής τεχνολογίας.

Στα βόρεια προάστια της Τεχεράνης βρίσκεται ένας μικρός πυρηνικός αντιδραστήρας που χρησιμοποιείται για ειρηνικούς επιστημονικούς σκοπούς. Η πραγματική σημασία του Ερευνητικού Αντιδραστήρα της Τεχεράνης είναι συμβολική: Τον έστειλαν στο Ιράν οι Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1960, στο πλαίσιο του προγράμματος «Atoms for Peace» του τότε προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ.

Σκοπός του προγράμματος ήταν οι ΗΠΑ να μοιραστούν πυρηνική τεχνολογία με συμμάχους τους που ήταν πρόθυμοι να εκσυγχρονίσουν τις οικονομίες τους και να έρθουν πιο κοντά στην Ουάσινγκτον σε έναν κόσμο που τότε ήταν κομμένος στα δύο από τον Ψυχρό Πόλεμο. Σήμερα, ο αντιδραστήρας δεν συμβάλλει στον εμπλουτισμό ουρανίου του Ιράν, καθώς λειτουργεί με πυρηνικό καύσιμο πολύ αδύναμο για να τροφοδοτήσει μια βόμβα.

Ο Ρόμπερτ Άινχορν, πρώην αξιωματούχος ελέγχου όπλων, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έδωσαν στο Ιράν τον εξοπλισμό εκκίνησης, προσθέτοντας ότι δεν ανησυχούσαν ιδιαίτερα για τη διάδοση των πυρηνικών εκείνη την εποχή. Το «Atoms for Peace» γεννήθηκε από μια ομιλία του Αϊζενχάουερ στα Ηνωμένα Έθνη τον Δεκέμβριο του 1953.

Το Ιράν που έλαβε έναν αμερικανικό ερευνητικό αντιδραστήρα το 1967 ήταν πολύ διαφορετικό από τη χώρα που κυβερνάται σήμερα. Στο τιμόνι της χώρας τότε ήταν ένας μονάρχης, ο Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί. Με αφορμή το «Atoms for Peace», ο Παχλαβί διέθεσε δισεκατομμύρια δολάρια στον προϋπολογισμό ενός ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Το 1979, η Ισλαμική Επανάσταση ανέτρεψε τον Παχλαβί. Αργότερα, το Ιράν στράφηκε προς το Πακιστάν, από τον οποίο απέκτησε συσκευές φυγοκέντρησης για τον εμπλουτισμό ουρανίου. Σύμφωνα με τον Γκάρι Σάμορ, το πρόγραμμα εμπλουτισμού του Ιράν δεν είναι αποτέλεσμα της βοήθειας των ΗΠΑ, αλλά βασίζεται στην πακιστανική τεχνολογία.